Najpierw była ulica nad East River. Potem jej nazwę pochłonęła przebudowa miasta. Teraz Maria Skłodowska-Curie wraca na mapę Manhattanu. 10 listopada 2026 roku, w przeddzień polskiego Święta Niepodległości, na rogu East 66th Street i York Avenue odsłonięto tablicę „Marie Sklodowska-Curie Way”.
Dla nowojorskiej Polonii to okazja, by przypomnieć światu także polskie nazwisko uczonej. Inicjatywa Konsulatu Generalnego RP i Rady Miasta Nowy Jork przyniosła efekt po roku wspólnej pracy.
— „To jeden z najważniejszych dni w moim życiu, na pewno w czasie mojej pracy w Nowym Jorku” — powiedział PAP konsul generalny Mateusz Sakowicz.
Ceremonię poprowadziła przewodnicząca Rady Miasta Julie Menin. W odsłonięciu tablicy uczestniczyła Martyna Wojciechowska, zaproszona przez polski konsulat. Skrzyżowanie otrzymało honorową nazwę, która będzie codziennie przypominać przechodniom o dwukrotnej noblistce.
Obok dorosłych stanęli uczniowie polskich i polonijnych szkół. Wśród nich byli przedstawiciele Szkoły Polskiej przy konsulacie, która zaledwie miesiąc wcześniej przyjęła Skłodowską-Curie za patronkę. Jej nazwisko, znane im z lekcji i szkolnych uroczystości, znalazło się teraz w przestrzeni miasta, w którym dorastają.
Miejsce upamiętnienia ma szczególne znaczenie. Tuż obok działa Rockefeller University, a okolica od dawna związana jest z medycyną i badaniami naukowymi. Podczas wizyty w Nowym Jorku w 1921 roku Skłodowska-Curie odwiedziła Memorial Hospital, poprzednika dzisiejszego Memorial Sloan Kettering Cancer Center. Ponad sto lat później jej nazwisko wróciło w sąsiedztwo instytucji zajmujących się leczeniem nowotworów.
Urodzona w Warszawie 7 listopada 1867 roku Maria Skłodowska wyjechała do Paryża, aby studiować. Wspólnie z Pierre’em Curie odkryła polon i rad. W 1903 roku otrzymała Nagrodę Nobla z fizyki, dzieląc ją z mężem i Henrim Becquerelem. Osiem lat później odebrała drugą — tym razem z chemii. Została też pierwszą kobietą, która objęła stanowisko profesora na Sorbonie.
Nowy Jork uczcił ją już rok po śmierci. W czerwcu 1935 roku imię noblistki nadano fragmentowi ulicy wzdłuż East River. Według ówczesnych doniesień na uroczystość przyszło około pięciu tysięcy osób. Późniejsza budowa FDR Drive zmieniła tę część miasta, a dawna nazwa zniknęła z jego mapy.
Listopadowe spotkanie miało ciąg dalszy w polskim konsulacie. Wieczorem Wojciechowska rozmawiała z przedstawicielami Polish Young Professionals. Po uroczystości poświęconej emigrantce, która zdobyła światowe uznanie, spotkało się tam kolejne pokolenie Polaków budujących swoje życie za granicą.
Reporter